Używamy Cookies w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników.
Dalesze korzystanie z tego serwisu oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Dowiedz się więcej o naszej polityce prywatności

Zamknij

16 - 25/06/2017

fot. Luka Kaše
Galeriafot. Luka Kaše
  • Laibach – inżynierowie oporu na muzyczny finał Malty. Wstęp wolny!

    Trudno wyobrazić sobie lepsze zakończenie tegorocznego festiwalu, niż otwarte widowisko muzyczne słoweńskiej grupy Laibach. Plenerowe koncerty to znak rozpoznawczy Malta Festival Poznań a sam idiom „Platforma Bałkany“ zachęca do przyjrzenia się naszym stereotypowym wyobrażeniom o narodowych wspólnotach oraz relacji sztuki i polityki.

    Laibach lubi prowokować, a jego twórczość wymyka się sztywnej kategoryzacji. Każdą kolejną płytą, występem i wywiadem artyści wyrażają sprzeciw wobec nacjonalizmu i nieufność w stosunku do systemów: politycznych, społecznych i estetycznych. W swojej twórczości dokonują recyklingu symboli i motywów z historii kultury oraz europejskich totalitaryzmów. Ich zdaniem: „Wszystkie sztuki poddane są politycznej manipulacji, z wyjątkiem tych, które same używają języka tej manipulacji”.

    Finał „Malty” 24 czerwca będzie wydarzeniem interdyscyplinarnym łączącym industrialne brzmienie i spektakularną oprawę wizualną z klasyczną aranżacją orkiestrową. Polska premiera „The Sound of Music” zostanie przygotowana we współpracy zespołu z poznańską Orkiestrą Kameralną l’Autunno pod gościnną dyrekcją Simona Dvoršaka. W ramach koncertu usłyszymy m.in. aranżację pieśni powstańczej Andrzeja Panufnika „Warszawskie dzieci”, militarny przebój „Tanz mit Laibach”, a także covery piosenek z musicalu „The Sound of Music”, które artyści wykonali podczas słynnej trasy koncertowej w Korei Północnej w 2015 roku.
    Laibach wykracza daleko poza wyobrażenia o kultowym zespole – łączy i podważa zarówno świat mainstreamowego rocka, jak i awangardę. „Dziś sztuka jest przedmiotem nie tylko politycznej, ale także ekonomicznej manipulacji – mówi Ivan Novak – I zawsze istnieje jakiś system, przeciwko któremu należy się buntować.”

    Koncert zespołu Laibach odbędzie się 24 czerwca 2017, godzinie 22:00 w Parku im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu. Wstęp wolny.  

  • LAIBACH to zespół legenda. Grupa powstała 1 czerwca 1980 roku w górniczo-przemysłowej miejscowości Trbovlje w Słowenii. Nazwa zespołu pochodzi od niemieckiego brzmienia Lublany i jest kojarzona z okresem okupacji przez nazistowskie Niemcy i tysiącletnim panowaniem Habsburgów. Od samego początku wielodyscyplinarna działalność twórcza Laibach obejmuje wszystkie dziedziny sztuki, od kultury popularnej po sztukę wysoką (m.in. grafikę, malarstwo, sztukę wideo, instalacje, koncerty i spektakle teatralne). Również od początku istnienia grupie towarzyszyły liczne kontrowersje, które prowokowały ostre reakcje władz byłej Jugosławii, a w szczególności Socjalistycznej Republiki Słowenii.

    Militarystyczny wizerunek, propagandowe manifesty i totalitarne oświadczenia zespołu wywoływały liczne dyskusje na temat ich faktycznej postawy artystycznej i politycznej, a wielu uznanych teoretyków, m.in. Boris Groys i Slavoj Žižek, poddawało Laibach jako zjawisko analizie. Najważniejsze elementy różnorodnej działalności zespołu to: wyraźne nawiązania w produkcjach wizualnych do sztuki III Rzeszy i socrealizmu, odindywidualizowanie członków grupy podczas występów publicznych (są anonimowym, ubranym w mundury kwartetem), deklaracje konceptualne i silnie oddziałujące dźwiękiem koncerty (ich twórczość określa się ogólnie jako industrialną muzykę popularną). Artystyczna kreacja zespołu, który gra z konwencjami i chętnie korzysta z przewrotnego patosu i ironii, przenikliwie ilustruje przemiany polityczne krajów byłej Jugosławii. Od 1989 roku zespół komentuje krwawy rozpad tego regionu, miejsce religii w dzisiejszym świecie czy patologie kapitalizmu. Laibach pracuje zespołowo, usuwa indywidualne autorstwo i wprowadza zasadę tzw. nadidentyfikacji. Muzycy są współtwórcami interdyscyplinarnego kolektywu artystycznego Neue Slowenische Kunst (NSK), w którego skład wchodzą również: grupa sztuki wizualnej IRWIN, grupa teatralna Noordung (dawniej Gledališče Sester Scipion Nasice), studio grafiki i designu Novi Kolektivizem i Departament Czystej i Stosowanej Filozofii. Laibach i inne grupy kolektywu NSK posługiwały się podobną estetyką, pozycjonując się jako retrogarda („straż wsteczna”) w opozycji do awangardy politycznej, za którą uważała się jugosłowiańska partia komunistyczna. Laibach kreatywnie kwestionuje artystyczne „cytaty”, zawłaszczenia i rekontekstualizacje, a także prawo autorskie w rozumieniu copyright i copyleft.

    Zaczynając jako kolektyw muzyczno-artystyczny, Laibach zdobył międzynarodową sławę głównie na scenie muzycznej, szczególnie dzięki swoim wyjątkowym coverom utworów takich zespołów, jak Queen, The Rolling Stones czy The Beatles. Po rozpadzie Jugosławii w 1991 roku Laibach kontynuował działalność głównie w obszarze muzyki popularnej, pozostając punktem odniesienia dla artystycznej krytyki kulturalnej. W ciągu ostatnich lat twórczość zespołu poddano ponownej ocenie w ramach pojawienia się poststrukturalistycznych poglądów na światowy dorobek sztuki konceptualnej. W 2006 roku grupa nagrała konceptualny album Volk, zawierający interpretacje 14 hymnów narodowych, w tym hymnu NSK, który w 1991 roku został ogłoszony państwem z własną walutą i paszportami. 


    Najnowszy album zespołu Spectre (wydany przez wytwórnię Mute Records w 2014 roku) to ważny krok w jego karierze. Grupa, która wcześniej analizowała politykę, ale nigdy nie ujawniała swojej postawy, nagrała płytę, która brzmi jak manifest. W 2008 roku Laibach zaprezentował swobodną reinterpretację Die Kunst der Fuge Jana Sebastiana Bacha, której premiera odbyła się podczas festiwalu Bachfest w Lipsku. Ponieważ kompozytor nie określił wymaganych do wykonania tego utworu instrumentów, a także ze względu na to, że opiera się on na regułach matematycznych, Laibach uważa, że muzykę tę można uznać za prototechno. Rok później Laibach wystąpił w lublańskim Centrum Cankara z Orkiestrą Symfoniczną Słoweńskiego Radia i Telewizji pod batutą Izidora Leitingera, z którą zagrał koncert pt. Volkswagner, składający się z interpretacji utworów Richarda Wagnera.

    
W sierpniu 2015 roku Laibach jako pierwszy przedstawiciel zachodniej muzyki rozrywkowej wystąpił w Korei Północnej, tajemniczym państwie garnizonowym, znanym zarówno z parad wojskowych, masowych pokazów gimnastycznych i peanów na cześć wielkiego przywódcy, jak i ze swojej nieustępliwej niechęci do kultury Zachodu. Koncert grupy odbył się w ramach obchodów 70. rocznicy wyzwolenia Półwyspu Koreańskiego spod okupacji japońskiej i jej późniejszego podziału na dwa wrogie państwa, które po dziś dzień sąsiadują z sobą na mocy niepewnego rozejmu. Występ okazał się wielkim sukcesem i wywołał ogromną debatę medialną na całym świecie. Sam koncert i cały pobyt Laibacha w Korei Północnej zostały sfilmowane i są tematem pełnometrażowego filmu dokumentalnego Liberation Day, który miał swoją premierę w 2016 roku.

    Laibach skomponował muzykę do kilku produkcji teatralnych i brał udział w filmach pełnometrażowych. W ostatnich latach grupa występowała m.in. w Queen Elizabeth Hall w Londynie, w Państwowym Muzeum Sztuki w Kopenhadze, w Volksbühne Theater i Haus der Kulturen der Welt w Berlinie oraz podczas Expo 2000 w Hanowerze, festiwalu Exit i Sziget Festival. W 2012 roku Laibach wystąpił w londyńskim muzeum Tate Modern. W zaprojektowanym specjalnie dla Hali Turbin multimedialnym pokazie określająca siebie jako „inżynierów ludzkich dusz” słoweńska grupa muzyczno-multimedialna przedstawiła najważniejsze momenty ze swojej historii: od wczesnych lat 80. XX wieku po przyszłość.